أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
753
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
و خانههاى ايشان از سنگ و گچ ، و در اوضاع و اطوار بىپروا و بىتربيت بودند « 1 » ، چون فوج قيصر روم در آن ملك رسيد به سهولت تمام وى را مسخّر نمود ، و لكن چون سكونت و توقف ايشان در آن ملك متعذّر بود ، لا علاج بعد از چندى با پادشاه انگريز صلح كرده به روم مراجعت كرد ، و بر اين منوال چندى گذشت . پس در سال پنجاه و يك عيسوى باز قيصر سپهبد كلان « 2 » عظيم الشأن « 3 » را با فوج بسيار به جهت تسخير آن ملك معيّن فرمود آن سپهبد اكثر اضلاع و نواحى آن مملكت « 4 » را به دست آورد ، و حكم كرد كه روميان در آنجا قلاع و امصار تعمير كردند و استقامت گزيدند ، پس از آن وقت تا سال چهارصد و چهل و هفت ( 447 ) عيسوى ملك « انگلاند » در تصرّف قيصران روم ماند و در اين عرصه بسيارى از آن ملك به غايت آبادان گرديد ، و انگريزان و روميان با يكديگر به شدّت آميخته شدند . و چون پادشاهى روم قديم از انقلاب زمانه خراب شد در تمام فرنگ آثار ملوك الطوايف به ظهور رسيد . در « انگلاند » هفت پادشاه بر تخت سلطنت نشستند و سالها به همينطور بماند .
--> ( 1 ) بود : « الف » . ( 2 ) كلان : در « الف » نيامده است . ( 3 ) عظيم الشأنى : « د » . ( 4 ) ملك : « ب » .